Τοπικό Μουσείο Μηλεών

Το 1982 εγκαινιάζεται στις Μηλιές με ιδιωτική πρωτοβουλία του ζεύγους Σταμάτη, λαογραφική συλλογή που παρουσιάζει εικόνες και στοιχεία του χωριού. Τυπώνεται χάρτης του χωριού, αφίσα με το μαγευτικό τοπίο του σταθμού Μηλεών, πληροφορίες για το χωριό συγκεντρώνονται στην έκδοση «Μηλιές, το Πηλιορείτικο χωριό μας», οδηγός σε ελληνική, αγγλική και γαλλική γλώσσα και κάρτες με τα σημαντικά αξιοθέατα.

Το 1987, απαντώντας στο αίτημα της Κοινότητας Μηλεών, τα εκθέματα της Ιδιωτικής Συλλογής δωρίζονται στην Κοινότητα, με σκοπό την ίδρυση Τοπικού Μουσείου. Εμπλουτισμένη με επιπλέον εκθέματα, η συλλογή στεγάζεται έκτοτε μόνιμα στον πρώτο όροφο του κοινοτικού κτιρίου ενός παραδοσιακού πηλιορείτικου αρχοντικού δίπλα στην κεντρική πλατεία.
Ο εκάστοτε Πρόεδρος της Κοινότητας Μηλεών και η Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, Αικατερίνη Πολυμέρου Καμηλάκη είχαν την εποπτεία του Μουσείου.

Τη μελέτη, τον σχεδιασμό και την παρουσίαση του Τοπικού Μουσείου στον νέο εκθεσιακό χώρο ανέλαβαν οι δωρητές. Ο περιορισμένος εκθεσιακός χώρος επέβαλε τη χρήση θεματικών πάνελ που θυμίζουν τις σελίδες ενός μεγάλου εικονογραφημένου βιβλίου με σχετικά κείμενα, μεγάλο αριθμό φωτογραφιών και αντικειμένων που παρέχουν ευρύτερο φάσμα πληροφοριών για κάθε θέμα.

Διευθύντρια του μουσείου ορίστηκε η δωρήτρια Ελένη Φαίη Σταμάτη, υπεύθυνη για όλες τις εκπαιδευτικές και εκθεσιακές δραστηριότητες.

Ο περιορισμένος εκθεσιακός χώρος επέβαλε τη χρήση θεματικών πάνελ που θυμίζουν τις σελίδες ενός μεγάλου εικονογραφημένου βιβλίου με σχετικά κείμενα, μεγάλο αριθμό φωτογραφιών και αντικειμένων που παρέχουν ευρύτερο φάσμα πληροφοριών για κάθε θέμα.

Παρουσίαση εκθεμάτων του Τοπικού Μουσείου Μηλεών

Στην είσοδο του Μουσείου στέκεται αντίγραφο του λάβαρου της Ελληνικής Επανάστασης κατά της Τουρκοκρατίας που υψώθηκε στις Μηλιές το 1821 και δίπλα του ο χάρτης της Ελλάδας που τυπώθηκε στη Βιέννη την ίδια περίοδο.

Μπαίνοντας, τα πρώτα πάνελ ασχολούνται με τη μυθολογία του Πηλίου και με αναφορά στα ερείπια ενός ναού αφιερωμένου στον Απόλλωνα. Στη συνέχεια, ο επισκέπτης παρακολουθεί την εξέλιξη του χωριού στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, δίνοντας έμφαση στην τοπική αρχιτεκτονική, στην εκκλησία των Παμμεγίστων Ταξιαρχών και στις αγιογραφίες τις. Πληροφορίες για την περίφημη Μηλιώτικη Σχολή, που ιδρύθηκε το 1814, είναι επίσης διαθέσιμες μαζί με λεπτομέρειες σχετικά με τους τρεις Διδασκάλους του Γένους Γάζη, Κωνσταντά και Φιλιππίδη. Ένα από τα πάνελ είναι αφιερωμένο στο τοπικό τρένο του Πηλίου που συνδέει το 1904 τις Μηλιές με τον Βόλο, ενώ άλλα επικεντρώνονται στις τοπικές πηλιορείτικες φορεσιές, υφαντά και κεντήματα.

Οι επισκέπτες βρίσκουν επίσης στοιχεία για την περίοδο ακμής των αρχών του 20ου αιώνα στις Μηλιές, για την πυρπόληση του χωριού από τον γερμανικό στρατό το 1943 και τις μεγάλες καταστροφές της περιοχής από τους σεισμούς του 1955.
Το Μουσείο παρουσιάζει πτυχές της καθημερινής ζωής των κατοίκων, φέρνοντας τους επισκέπτες πιο κοντά στις τοπικές τέχνες και παραδόσεις. Η τέχνη του αγιογράφου, η τέχνη του σαμαρά και του πεταλωτή, του σιδηρουργού και του φαναρτζή, του ξυλογλύπτη και του λιθογλύπτη, έχουν το καθένα το δικό του πάνελ. Καταγράφονται επίσης λεπτομέρειες για τις ελιές και το ελαιόλαδο, το κρασί και το τσίπουρο. Τα πάνελ δείχνουν επίσης τις καθημερινές δουλειές της Μηλιώτισσας νοικοκυράς, το ψήσιμο ψωμιού, την προετοιμασία τραχανά και φρέσκιας ντομάτας, σπιτικά γλυκά και λικέρ.

Ξενάγηση στο Μουσείο

Η υπεύθυνη του μουσείου ξεναγεί Έλληνες επισκέπτες και ομάδες μαθητών. Οδηγός στα Αγγλικά και μια ηχογραφημένη ξενάγηση είναι διαθέσιμη.

Εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά

Η επαφή με τα παιδιά ήταν από την αρχή βασικός στόχος του μουσείου και της διευθύντριας του. Ως αποτέλεσμα, 9 διαφορετικά προγράμματα είναι διαθέσιμα στο μουσείο, προσφέροντας στα παιδιά τη δυνατότητα να αλληλεπιδράσουν και να απολαύσουν την επίσκεψή τους ως μια συναρπαστική, δημιουργική εμπειρία.

Λαογραφική Εκδήλωση “Ελάτε στις Μηλιές” – ΖΗΣΤΕ ΤΗΝ ΠΗΛΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Σε συνεργασία με την κοινότητα και τους κατοίκους του χωριού, το μουσείο οργάνωσε την εκδήλωση αυτή όπου οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν το χωριό και να παρακολουθήσουν τους τεχνίτες να δουλεύουν στο εργαστήρι τους και τις γυναίκες να ασχολούνται με τις καθημερινές ασχολίες στο σπιτικό τους.

Μουσειοσκευές

Η συνεργασία με σχολεία και δασκάλους πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης υπήρξε ένας από τους κύριους στόχους μου, ως διευθύντρια του Τοπικού Μουσείου Μηλεών. Για το σκοπό αυτό, το 1990, μελέτησα και σχεδίασα τέσσερις Μουσειοσκευές – κινητά εκπαιδευτικά προγράμματα – για την καθημερινή ζωή στο χωριό: «η ελιά και το λάδι», «το σπιτικό καρβέλι», «το επάγγελμα του πεταλωτή» «το σαμάρι».
Την αρχική διακίνηση είχε αναλάβει το Κέντρο Ερεύνης της Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών και τα τελευταία χρόνια υπεύθυνος στην ευρύτερη περιοχή του Βόλου είναι εκπαιδευτικός Γεράσιμος Τσιμπλόυλης.

Η μουσειοσκευή προσφέρει υλικό για να παρουσιαστεί το κάθε θέμα μέσα στην τάξη.

Τι περιλαμβάνει η Μουσειοσκευή

Ενημερωτικό υλικό για τον εκπαιδευτικό
Πλαστικοποιημένες Φωτογραφίες σε Α4
Σχετικό CD
Αντικείμενα σχετικά με το θέμα
Εκπαιδευτικό φυλλάδιο
Προτάσεις για την παρουσίαση του υλικού
Προτάσεις δημιουργικής απασχόλησης
Έντυπο αξιολόγησης

Πανελλήνιος Παιδικός Διαγωνισμός Ζωγραφικής

Ο Διαγωνισμός ξεκίνησε για πρώτη φορά το 1987 με σκοπό την προβολή του μουσείου Μηλεών, παροτρύνοντας παιδιά με τους γονείς τους να επισκεφτούν το χωριό και να γνωρίσουν την πολιτιστική του κληρονομιά.

Καθώς οι συμμετοχές των παιδιών αυξάνονταν διαρκώς, σύντομα έγινε φανερό ότι το τοπικό Μουσείο δεν ήταν σε θέση να συνεχίσει να οργανώνει αυτή τη σύνθετη δραστηριότητα.

Το 1991, το έργο ανέλαβαν οι Φίλοι του Μουσείου που συνέχισαν τον διαγωνισμό ως ετήσιο θεσμό με σχετικές εκθέσεις επιλεγμένων έργων ζωγραφικής παιδιών που παρουσιάστηκαν στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα.

Το 1992 και 1993 επιλεγμένα έργα εκτέθηκαν στο Διεθνές Μουσείο Παιδικής Τέχνης στο Όσλο, στο Παιδικό Μουσείο του Μανχάταν στη Νέα Υόρκη και στη γκαλερί Mayfair στο Λονδίνο. Η επιτυχία των εκθέσεων ήταν πρωτόγνωρη. Τις εκθέσεις αυτές έφεραν εις πέρας, η Διευθύντρια του Τοπικού Μουσείου Μηλέων, Ελένη Φαίη Σταμάτη μαζί με τον άντρα της.

Η προβολή της Ελληνικής Παιδικής Τέχνης στο εξωτερικό ώθησε το ζεύγος Σταμάτη να σκεφτεί να δημιουργήσει στην Ελλάδα ένα Μουσείο αφιερωμένο αποκλειστικά στην παιδική τέχνη.

Το Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης, εγκαινιάστηκε το 1994 στην Αθήνα. Σκοπός του ήταν η διατήρηση, μελέτη και προώθηση της παιδικής τέχνης, με στόχο την αισθητική καλλιέργεια και την ανάπτυξη της δημιουργικότητας των παιδιών.

Έργα παιδικής τέχνης από διαγωνισμούς που ξεκίνησε αρχικά το Μουσείο Μηλιών παραχωρήθηκαν στο νεοσύστατο Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης για να αποτελέσουν μέρος των μόνιμων συλλογών του.

1991, η έκθεση « Προστασία του Περιβάλλοντος» ένα επίκαιρο θέμα έως σήμερα.

Το ενδιαφέρον μου για την προστασία του περιβάλλοντος ξεκίνησε το 1991 με τη διοργάνωση της σχετικής έκθεσης, τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων και εργαστηρίων δημιουργικής δραστηριότητας για παιδιά.
Σκοπός μου ήταν η ενημέρωση των παιδιών σε θέματα που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος και η ευαισθητοποίησή τους ώστε να συμβάλουν δυναμικά στη διατήρησή του.

Οι τέσσερεις ενότητες της έκθεσης: Προστασία του δάσους από τη φωτιά. / Όχι σκουπίδια στη θάλασσα / Οικονομία στο νερό. / Ανακύκλωση σκουπιδιών.
Εικαστικές δραστηριότητες. Τα παιδιά ζωγράφισαν πινακίδες με μηνύματα προτροπής ώστε το χωριό να διατηρηθεί καθαρό και ταμπέλες για την προστασία του δάσους με αφορμή τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007, ενώ χρωμάτισαν οικολογικές υφασμάτινες σακούλες σε μια προσπάθεια να περιορίσουν τη χρήση πλαστικών.
Η έκθεση ταξίδεψε… Η έκθεση παρουσιάστηκε επίσης στο Πολιτιστικό Κέντρο της Αγριάς, στις καλοκαιρινές κατασκηνώσεις της Κοινότητας Πορταριάς και στο Δημοτικό Σχολείο του Νεοχωρίου, ενώ με ευθύνη του δασκάλου Γεράσιμου Τσιμπλούλη έχει τεθεί στη διάθεση σχολείων του Βόλου.

Εκθέσεις στην είσοδο του Δημοτικού Τοπικού Μουσείου Μηλεών

Ως διευθύντρια του Τοπικού Μουσείου Μηλεών επιθυμώ να δείξω ότι το μουσείο συμμετέχει στην επικαιρότητα. Μελέτησα και σχεδίασα μικρές εκθέσεις που αντλούν τη θεματολογία τους ακολουθώντας το ημερολογιακό εορτολόγιο.

Εκθέσεις στο Ευδόξειο Πνευματικό Κέντρο Μηλεών

Με την συμπαράσταση του συζύγου μου, μελέτησα και παρουσίασα ελληνικά και αγγλικά περιοδικές εκθέσεις. Οι εκθέσεις παρουσιάζονται τους καλοκαιρινούς μήνες στο Ευδόξειο Πνευματικό Κέντρο στις Μηλιές και πλαισιώθηκαν από εικαστικά εργαστήρια που πραγματοποίησα για τα παιδιά των επισκεπτών και τους μικρούς φίλους του Μουσείου.

το ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΟΠΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΗΛΕΩΝ σήμερα…

Το Δημοτικό Τοπικό Μουσείο Μηλεών Πηλίου, αν και ανήκει στα μικρά μουσεία της χώρας, έχει στο ενεργητικό του πολλές εκπαιδευτικές δραστηριότητες και εκθέσεις, που το καθιστούν ένα δυναμικό θεσμό.

Στα 40 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας του (1982-2022), ανοιχτό στο κοινό όλο το χρόνο, το Μουσείο αποτελεί σημείο αναφοράς για το χωριό, προσελκύοντας πολλούς επισκέπτες όλων των ηλικιών, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, διατηρώντας, παρουσιάζοντας και προβάλλοντας την τοπική πολιτιστική κληρονομιά.